Dyslexie

HOME  |  Beperkingen op een rij  |  Dyslexie

Dyslexie

Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen. Bij dyslexie gaat lezen, spellen en ook zelf schrijven, gezien de leeftijd en het onderwijsniveau, veel te moeizaam, terwijl iemand wel een gemiddelde intelligentie heeft. Iemand die dyslectisch is, heeft een natuurlijke zwakte voor het verwerken van taal, net zoals andere mensen bijvoorbeeld moeite hebben met tekenen, muziek of rekenen. Alleen valt dat vaak minder op in onze talige maatschappij. Dyslectici zijn conceptuele denkers in het leren en verwerken van informatie. Dit betekent niet dat zij niet logisch kunnen denken, maar hun logica is soms wel anders.

Faalangst verergert de dyslexie behoorlijk. Een deel van de problemen die dyslectici hebben met taal, wordt veroorzaakt door faalangst. Dat heeft te maken met hun andere manier van denken. Zodra dyslectici onder hevige stress of spanning staan bij een examen, presentatie of sollicitatiegesprek, bij het volgen van een nieuwe opleiding of het moeten schrijven van een rapport of werkstuk, valt de taal in hun hersenen als het ware uit. Faalangst belemmert het zelfvertrouwen en is er regelmatig de oorzaak van dat dyslectici minder presteren dan dat zij werkelijk kunnen en regelmatig ruim onder hun intelligentieniveau werken.

Er zijn twee heersende misvattingen over dyslexie die nog vaak tot pijnlijke situaties of misverstanden leiden op het werk of op school. Als werkgever is het belangrijk te weten dat dyslexie bij elk intelligentieniveau voorkomt, het staat los van het IQ. En dat dyslexie is het beste te zien als een geleide schaal of continuüm. De verschijnselen zijn niet bij iedereen even erg of in dezelfde mate aanwezig. De ene dyslecticus heeft vooral moeite met lezen, de ander met foutloos schrijven, sommigen met allebei en anderen weer vooral met de mondelinge communicatie. Dus als iemand wel snel kan lezen, kan hij of zij toch dyslectisch zijn.

Talenten van een werknemer met dyslexie

Een werknemer met dyslexie is een conceptuele denker, en heeft doorgaans dan ook (een aantal van) de volgende kwaliteiten:

  • meerdere taken tegelijk kunnen uitoefenen;
  • goed kunnen netwerken;
  • een sterke intuïtie, creatief en een sterk beeldend vermogen;
  • kunnen improviseren, veel ideeën hebben en innovatief zijn;
  • goed overzicht hebben, vooruit zien en denken, oorzaak en gevolg kunnen zien;
  • een goede neus voor kansen;
  • hooggevoelig zijn: aanvoelen wat er gebeuren gaat, of wat er onder de oppervlakte speelt;
  • kritisch denken, snel oplossingen zien voor complexe problemen, situaties van verschillende kanten kunnen bekijken en goed ruimtelijk inzicht.

Handvaten voor begeleiding van een werknemer met dyslexie

Je kunt werknemers met dyslexie bijvoorbeeld herkennen aan een van deze kenmerken, die redelijk bekend zijn:

  • Moeite hebben met lezen en schrijven;
  • Moeilijkheden ervaren in de letter-klank-koppeling, waardoor het lezen, herkennen en reproduceren van letters en woorden moeite kost;
  • Storingen ervaren in een woordbeeld of zinsbeeld: de dyslecticus leest of schrijft een verkeerd woord, respectievelijk de grammatica van een gelezen of geschreven zin klopt niet. Een lagere snelheid van verwerking van de woorden.

Dyslexie is daarnaast te herkennen aan een of meer van onderstaande kenmerken, die zich in werksituaties voordoen en die aandacht vragen van de werkgever of leidinggevende, omdat het tot ongemakkelijke situaties en onderpresteren kan leiden. Voor een aantal onderstaande kernmerken kan een werknemer bijvoorbeeld gebruik maken van ‘mindmappen’:

  • Moeite met zichzelf presenteren;
  • Moeite met het onder woorden brengen van een idee; mondeling en/of schriftelijk;
  • Moeite om in een vergadering op het juiste moment het goede antwoord te geven;
  • Moeite met hoofdrekenen of getallen onthouden;
  • Concentratieproblemen;
  • Moeite met persoonlijke organisatie; het ordenen van bijvoorbeeld gedachten, de dag, agenda en met timemanagement;
  • Onder het intelligentieniveau werken: de werknemer weet oplossingen, maar kan deze niet goed verwoorden, waardoor hij of zij minder intelligent of vaardig overkomt dan hij of zij in werkelijkheid is. Ook kan een dyslecticus oplossingen zien die je als werkgever niet bedenkt, waardoor je mogelijk (bij herhaling) in een conflict terechtkomt;
  • Faalangst of paniek bij toetsen, presentaties of schrijven/lezen van teksten;
  • Een laag zelfbeeld als gevolg van bovenstaande ervaringen.

Bronnen en interessante links over dyslexie en werken

www.steunpuntdyslexie.nl/wat-is-dyslexie/
www.impulsenwoortblind.nl/dyslexie/werk-en-dyslexie
www.werkendyslexie.nl/dyslexie/boeken/slimmer-dan-je-baas
www.werkendyslexie.nl/dyslexie/tips-trucs

Top